बालबालिकाको प्रारम्भिक वर्षहरू उनीहरूको सिकाइ र विकासको सबैभन्दा महत्वपूर्ण समय हो, जसमा उचित मार्गदर्शन र सहयोग आवश्यक हुन्छ।
बालबालिकाको प्रारम्भिक वर्षहरू उनीहरूको सिकाइ र विकासको सबैभन्दा महत्वपूर्ण समय हो, जसमा उचित मार्गदर्शन र सहयोग अत्यन्त आवश्यक हुन्छ। यही समयमा उनीहरूको आधारभूत ज्ञान, सोच्ने क्षमता, व्यवहार, र मूल्य–मान्यताको विकास हुन्छ। यदि यस चरणमा सही शिक्षा र सकारात्मक वातावरण प्रदान गर्न सकियो भने बालबालिकाले भविष्यमा आत्मविश्वासी, जिम्मेवार र सफल व्यक्तित्व निर्माण गर्न सक्छन्। त्यसैले विद्यालय र अभिभावकबीचको सहकार्य, स्नेहपूर्ण वातावरण, र गुणस्तरीय शिक्षण विधि बालबालिकाको सर्वाङ्गीण विकासका लागि अत्यावश्यक हुन्छ।
जनकल्याण माध्यमिक विद्यालय मकवानपुर जिल्लाको थाहा नगरपालिका वडा नं. ३, घर्तिचौर, पालुङमा अवस्थित एक बहुआयामिक सामुदायिक विद्यालय हो। २०२५ सालमा स्थानीय अग्रज तथा शिक्षाप्रेमी व्यक्तिहरुको श्रमदान र सक्रियतामा स्थापना भएको यस विद्यालयले कक्षा ६ देखि १० सम्म पठनपाठन सञ्चालन गरेको थियो। हाल विद्यालयमा नर्सरीदेखि कक्षा १२ सम्म अध्ययन–अध्यापन सञ्चालन भइरहेको छ।
विद्यालयले नर्सरी, केजी तथा कक्षा १ मा अंग्रेजी माध्यमबाट शिक्षण सुरु गरेको छ। आगामी वर्षहरूमा माथिल्ला कक्षासम्म अंग्रेजी माध्यम विस्तार गर्ने लक्ष्य लिएको छ।
प्रधानाध्यापकको नेतृत्वमा विद्यालयलाई आत्मनिर्भर, संस्कारयुक्त, प्राविधिक तथा गुणस्तरीय शिक्षा दिने उद्देश्यका साथ नमुना विद्यालय बनाउने दीर्घकालीन सोच अघि बढाइएको छ।
- कक्षा ९–१२ कृषि प्राविधिक
- कक्षा ११ विज्ञान
- शिक्षाशास्त्र
- मानविकी
- व्यवस्थापन अन्तर्गत कम्प्युटर साइन्स
- CTEVT अन्तर्गत ३ वर्षे डिप्लोमा
- कानुन
श्रीजनकल्याण माध्यमिक विद्यालयका संस्थापक तथा प्रधानाध्यापक
श्रीजनकल्याण माध्यमिक विद्यालयका संस्थापक तथा प्रधानाध्यापकको रूपमा, म सबै विद्यार्थी, अभिभावक र शिक्षकहरूलाई हार्दिक स्वागत गर्दछु। हाम्रो उद्देश्य गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्दै विद्यार्थीहरूको सर्वाङ्गीण विकास गर्नु हो। हामी अनुशासन, नैतिक मूल्य र व्यवहारिक ज्ञानलाई समान रूपमा महत्व दिँदै विद्यार्थीहरूलाई उज्ज्वल भविष्यतर्फ अघि बढाउन निरन्तर प्रयासरत छौं। सबैको सहकार्य र विश्वासले मात्र विद्यालयलाई सफल बनाउन सकिन्छ भन्ने हाम्रो दृढ विश्वास छ।
श्रीजनकल्याण माध्यमिक विद्यालय शिक्षा र संस्कारको संगम हो।
यहाँ विद्यार्थीहरूलाई आधुनिक र प्रभावकारी शिक्षण प्रदान गरिन्छ।
हामी अनुशासन, सम्मान र जिम्मेवारीलाई प्राथमिकता दिन्छौं।
हरेक विद्यार्थीको सर्वाङ्गीण विकास हाम्रो लक्ष्य हो।
हामी उज्ज्वल भविष्य निर्माणमा निरन्तर प्रयासरत छौं।
🏫 भौतिक संरचना
- १२ कक्षाकोठा
- १ प्रशासनिक भवन
- १ पुस्तकालय
- १ कम्प्युटर ल्याब
- ३ विज्ञान प्रयोगशाला
- १ गणित ल्याब
- १ सामाजिक ल्याब
- १ कृषि फिल्ड
- इन्टरनेट सुविधा
- खेलमैदान
- सभा हल
- शौचालय
- खानेपानी
- विद्यालय बस सेवा
📘 शैक्षिक सुधार कार्यक्रम
- साप्ताहिक परीक्षा
- अतिरिक्त कक्षा
- कमजोर विद्यार्थी सहयोग
- निरन्तर अनुगमन
🌍 सामाजिक तथा आर्थिक अवस्था
- दलित तथा जनजाति समुदाय
- कमजोर आर्थिक परिवार
- टुहुरा विद्यार्थी
- श्रम गरेर पढ्ने विद्यार्थी
SEE Result
Class 12
Class 8
Overall
📘 शैक्षिक सुधारका लागि गरिएका प्रयास
- साप्ताहिक परीक्षा
- अतिरिक्त कक्षा
- कमजोर विद्यार्थी सहयोग
- निरन्तर अनुगमन
🌍 सामाजिक तथा आर्थिक अवस्था
- बसाइँसराइ गरी कक्षा लिने
- दलित तथा जनजाति समुदाय
- टुहुरा तथा अभिभावकविहीन
- आर्थिक रूपमा विपन्न
- आफैँ काम गरेर पढ्ने
- कमजोर सिकाइ अवस्थाबाट विद्यालय प्रवेश
⚠ समस्या तथा चुनौती
- पर्याप्त शिक्षक दरबन्दी अभाव
- निजी स्रोतमा शिक्षक राख्नुपर्ने अवस्था
- न्यून बजेट
- दातृ संस्था अभाव
- ड्रपआउट जोखिम
- होस्टेल/बस सेवा विस्तार आवश्यकता
- प्रविधिमैत्री शिक्षामा लगानी अभाव
🚀 अवसरहरू
- नमूना विद्यालय कार्यक्रम
- प्राविधिक शिक्षा
- बहुआयामिक विद्यालय पहिचान
- अनुभवी शिक्षक
- समुदायको विश्वास
- सरकारसँग सहकार्य
- NGO/INGO सहकार्य अवसर
📌 क्षेत्र
कार्यक्रम
📘 शैक्षिक
अतिरिक्त कक्षा, अङ्ग्रेजी माध्यम विस्तार
💻 प्राविधिक
कृषि तथा कम्प्युटर शिक्षा विस्तार
🏢 भौतिक
बस सेवा, होस्टेल, अपाङ्गमैत्री भवन
🌍 सामाजिक
अभिभावक सचेतना, छात्रवृत्ति
📊 प्रशासनिक
डिजिटल प्रशासन
💰 आर्थिक
दीगो स्रोत व्यवस्थापन
⚽ खेलकुद
खेलमैदान तथा प्रतियोगिता
🔬 अनुसन्धान
रिसर्च बेस शिक्षण
आर्थिक वर्ष २०८३ / ०८४ - (नमुना बजेट)
| क्र.सं | आय स्रोत | अनुमानित रकम (रु) |
|---|---|---|
| 1 | संघीय सरकार अनुदान | ३०,००,००० |
| 2 | प्रदेश सरकार सहयोग | १५,००,००० |
| 3 | स्थानीय तह सहयोग | २०,००,००० |
| 4 | विज्ञान प्रवर्द्धन कार्यक्रम | ३०,००,००० |
| 5 | प्राविधिक शिक्षा कार्यक्रम | ७,००,००० |
| 6 | अभिभावक तथा समुदाय सहयोग | १०,००,००० |
| 7 | परीक्षा तथा सेवा शुल्क | २,००,००० |
| 8 | पूर्व विद्यार्थी सहयोग | ३,००,००० |
| 9 | NGO/INGO तथा दातृ सहयोग | १०,००,००० |
| 10 | विद्यालय आन्तरिक स्रोत | १,००,००० |
| 11 | कृषि तथा सिपमूलक कार्यक्रम आम्दानी | १२,००,००० |
| जम्मा | १,४०,००,००० | |
क) स्थानीय सरकारसँग समन्वय
- विद्यालय बस सेवा विस्तारका लागि बजेट माग गर्ने
- होस्टेल तथा दिवा खाजा कार्यक्रम सञ्चालनका लागि सहयोग माग गर्ने
- अपाङ्गमैत्री तथा बालमैत्री संरचना निर्माणका लागि सहकार्य गर्ने
- खेल तथा शैक्षिक सामग्री / छात्रवृत्ति माग गर्ने
- सामाजिक मनोपारामर्श तालिम माग गर्ने
ख) प्रदेश सरकारसँग सहकार्य
- प्राविधिक शिक्षा विस्तार कार्यक्रम
- ICT तथा स्मार्ट कक्षा निर्माण
- विज्ञान तथा कृषि ल्याब सुदृढीकरण
- खेलकुद विकास पूर्वाधार
ग) संघीय सरकारसँग समन्वय
- नमुना विद्यालय विकास कार्यक्रम
- शिक्षक दरबन्दी थप
- प्राविधिक शिक्षा तथा पूर्वाधार अनुदान
- छात्रवृत्ति तथा समावेशी शिक्षा कार्यक्रम
घ) NGO/INGO तथा दातृ निकाय
- छात्रवृत्ति कार्यक्रम
- विपन्न तथा टुहुरा विद्यार्थी सहयोग
- डिजिटल शिक्षण सामग्री
- स्वास्थ्य, सरसफाइ तथा पोषण कार्यक्रम
ङ) पूर्व विद्यार्थी तथा समुदाय परिचालन
- पूर्व विद्यार्थी कोष स्थापना
- शैक्षिक सामग्री सहयोग
- छात्रवृत्ति कोष सञ्चालन
- स्वयंसेवी प्राविधिक सहयोग
च) विद्यालयको आन्तरिक स्रोत वृद्धि
- कृषि उत्पादन कार्यक्रम सञ्चालन
- सीपमूलक कार्यक्रम विस्तार
- होस्टेल सेवा व्यवस्थापन
- अतिरिक्त सेवा शुल्क व्यवस्थापन
- साझेदारी कार्यक्रम सञ्चालन
आर्थिक व्यवस्थापन नीति
- पारदर्शी आर्थिक प्रणाली लागू गरिनेछ ।
- वार्षिक सामाजिक परीक्षण गरिनेछ ।
- सार्वजनिक लेखा परीक्षण गरिनेछ ।
- बजेट खर्च प्राथमिकताका आधारमा गरिनेछ ।
- स्रोतको दिगोपनमा विशेष ध्यान दिइनेछ ।
अपेक्षित उपलब्धि
- विद्यालय आर्थिक रूपमा क्रमशः आत्मनिर्भर बन्ने ।
- विद्यार्थी ड्रपआउट दर घट्ने ।
- गुणस्तरीय तथा प्राविधिक शिक्षा विस्तार हुने ।
- विपन्न विद्यार्थीको पहुँच वृद्धि हुने ।
- विद्यालयलाई “लिडर स्कुल” का रूपमा विकास गर्न सहयोग पुग्ने ।
विद्यालय सुधार योजना (SIP) अनुगमन तथा मूल्याङ्कन प्रणाली
विद्यालय सुधार योजना प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न नियमित अनुगमन, समीक्षा तथा मूल्याङ्कन प्रणाली अपनाइनेछ । योजनाअनुसार भएका गतिविधिको प्रगति, गुणस्तर, प्रभाव तथा उपलब्धिको मापन गरी आवश्यक सुधारात्मक कार्य गरिनेछ ।
अनुगमन तथा मूल्याङ्कनका उद्देश्य
- विद्यालय सुधार योजनाको प्रभावकारी कार्यान्वयन सुनिश्चित गर्ने
- शैक्षिक गुणस्तर सुधारको अवस्था मूल्याङ्कन गर्ने
- विद्यार्थी सिकाइ उपलब्धि तथा उपस्थितिमा सुधार मापन गर्ने
- आर्थिक तथा प्रशासनिक पारदर्शिता कायम गर्ने
- समस्या पहिचान गरी सुधारात्मक कदम चाल्ने
अनुगमन गर्ने निकाय तथा जिम्मेवारी
| निकाय / व्यक्ति | जिम्मेवारी |
|---|---|
| प्रधानाध्यापक | समग्र योजना कार्यान्वयन तथा नियमित अनुगमन |
| विद्यालय व्यवस्थापन समिति | नीति, बजेट तथा कार्यक्रम समीक्षा |
| शिक्षक अभिभावक संघ | अभिभावक सहभागिता तथा सुझाव सङ्कलन |
| विषयगत विभागीय संयोजक | शैक्षिक कार्यक्रम अनुगमन |
| कक्षा शिक्षक | विद्यार्थी सिकाइ तथा उपस्थितिको निगरानी |
| स्थानीय तह (शिक्षा शाखा) | प्राविधिक तथा प्रशासनिक अनुगमन |
| लेखा समिति | आर्थिक अनुगमन तथा पारदर्शिता |
| छात्र प्रतिनिधि | विद्यार्थी दृष्टिकोण तथा प्रतिक्रिया |
| पूर्व विद्यार्थी तथा समुदाय | सामाजिक उत्तरदायित्व तथा सहयोग समीक्षा |
अनुगमनका क्षेत्रहरू
- शैक्षिक क्षेत्र: विद्यार्थी उपस्थिति दर, सिकाइ उपलब्धि, परीक्षा नतिजा, अतिरिक्त कक्षा प्रभाव, अंग्रेजी माध्यम कार्यान्वयन
- प्रशासनिक क्षेत्र: शिक्षक नियमितता, कार्यालय सञ्चालन, अभिलेख व्यवस्थापन, अनुशासन अवस्था
- आर्थिक क्षेत्र: बजेट खर्च अवस्था, आर्थिक पारदर्शिता, सार्वजनिक लेखापरीक्षण, स्रोत व्यवस्थापन
- भौतिक पूर्वाधार: भवन तथा कक्षाकोठा, ल्याब तथा पुस्तकालय, ICT प्रयोग, शौचालय तथा सरसफाइ
- सामाजिक तथा समावेशी क्षेत्र: विपन्न विद्यार्थी पहुँच, छात्रवृत्ति वितरण, अभिभावक सहभागिता, अपाङ्गमैत्री वातावरण
अनुगमनको समयतालिका
| अवधि | गतिविधि |
|---|---|
| दैनिक | कक्षा सञ्चालन तथा उपस्थिति निरीक्षण |
| साप्ताहिक | शैक्षिक प्रगति समीक्षा |
| मासिक | विभागीय तथा प्रशासनिक समीक्षा |
| त्रैमासिक | विद्यालय व्यवस्थापन समिति समीक्षा |
| अर्धवार्षिक | स्थानीय तहसँग संयुक्त समीक्षा |
| वार्षिक | समग्र मूल्याङ्कन तथा प्रतिवेदन |
सुधारात्मक उपाय
- अनुगमन तथा मूल्याङ्कनबाट देखिएका कमजोरी सुधार गरिनेछ ।
- अतिरिक्त शैक्षिक सहजीकरण गरिनेछ ।
- शिक्षक क्षमता विकास गरिनेछ ।
- अभिभावक परामर्श गरिनेछ ।
- प्रशासनिक सुधार गरिनेछ ।
- स्रोत व्यवस्थापन पुनःसंरचना गरिनेछ ।
- विद्यार्थी परामर्श कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ ।
अपेक्षित उपलब्धि
- विद्यालय सुधार योजनाको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुने
- नतिजा तथा सिकाइ उपलब्धिमा निरन्तर सुधार हुने
- आर्थिक तथा प्रशासनिक पारदर्शिता कायम हुने
- विद्यार्थी ड्रपआउट न्यून हुने
- विद्यालयलाई उत्कृष्ट “लिडर स्कुल” बनाउने लक्ष्यमा सहयोग पुग्ने
केवल रमाइलो स्थान मात्र होइन, उज्ज्वल भविष्यको आधार हो
ज्ञान, अनुशासन र संस्कारको समन्वयमा विद्यार्थीहरूको सर्वांगीण विकास गर्ने हाम्रो निरन्तर प्रयास हो।